Regelmatig geven basisschoolleerkrachten aan dat ze communicatief lesgeven moeilijk vinden. Begrijpelijk, volgens Henrieke van Schothorst, maar toch hoeft dat helemaal niet. Henrieke werkt als onderwijsadviseur en trainer bij Exploring English en geeft aan dat de oplossing vooral ligt in effectief lesgeven.

Effectief lesgeven

Als leerkracht hoef je niet per se te streven naar een leuke of makkelijke les Engels. Effectief lesgeven is het belangrijkst. Wanneer een klassikale les effectief is, wordt de les vanzelf leuker en verloopt hij makkelijker. De basis voor een effectieve communicatieve les is structuur. De structuur van de les bestaat voornamelijk uit het op diverse manieren aanbieden van nieuw vocabulaire rondom een thema en daarbij bruikbare chunks aanleren. Wanneer deze twee onderdelen veelvuldig worden toegepast tijdens de lessen, gaat het passieve Engels van de leerlingen langzaam maar zeker naar actief Engels.

Bij English Premium krijgen de leerlingen de nieuwe woorden aangeboden op verschillende manieren tijdens de online-oefeningen. Hierdoor is de kans groot dat de leerlingen gedurende de communicatieve les meer actief Engels hanteren.

Van passief Engels naar actief Engels stimuleert ook de intrinsieke motivatie: de leerlingen ervaren dat ze Engels daadwerkelijk kunnen gebruiken. Gebruik je deze structuur maar af en toe, dan is de kans groot dat leerlingen gedemotiveerd raken en geen plezier meer beleven aan het leren van de Engelse taal. Om dit laatste te voorkomen, wordt de toepassing van de effectieve structuur toegelicht met praktische handvatten gebaseerd op de kennis en ervaringen van Henrieke.

Voorbeelden

Voor het aanbieden van vocabulaire gebruik je visuele materialen die het aanleren van nieuwe woorden ondersteunen. Denk hierbij aan flashcards, foto’s, filmpjes, afbeeldingen of onze online flipcards. Soms lijkt visueel materiaal overbodig, maar dat is het niet. Een voorbeeld:

De leerkracht leert de leerlingen het woord ‘cow’ aan. De leerlingen weten maar al te goed wat een koe is en hoe deze eruit ziet. Het Engelse woord ‘cow’ ligt ook nog eens dicht bij het Nederlands, en nu zou een leerkracht kunnen denken dat de hele klas zo’n makkelijk woordje zonder moeite oppikt. Echter, omdat het toch een nieuw woord is, helpt het gebruik van een plaatje met name de zwakke leerlingen om de link tussen het Engelse woord en de betekenis duidelijk te maken. Zeker als je dat een aantal keren herhaalt. Met visuele ondersteuning kunnen de leerlingen zich dus nieuwe woorden makkelijker eigen maken.

In de lagere jaren van het basisonderwijs wordt vaak gebruik gemaakt van flashcards of ander visueel materiaal, maar ook in de hogere jaren is het van groot belang. Aan moeilijke woorden moet een logische afbeelding worden gekoppeld, zodat ook de leerlingen in de bovenbouw ondersteuning krijgen bij het zich eigen maken van de nieuwe woorden.

Chunks

Chunks zijn vaste woordcombinaties die veel in het Engels voorkomen. Het aanleren van chunks heeft voor leerlingen veel voordelen. Wanneer een leerling bijvoorbeeld ‘Do you like…?’ beheerst, kan hij vervolgens tientallen vragen stellen bij allerlei thema’s en in allerlei situaties. Enkele voorbeeldvragen bij de chunk ‘Do you like….?’ zijn: ‘Do you like pizza?’, ‘Do you like music?’.

Het aanleren van chunks vergt veel herhaling en modeling van de leerkracht. Bij modeling doet de leerkracht meerdere keren voor hoe de chunk gebruikt wordt, waarna de leerlingen de leerkracht nadoen. Bij het aanbieden van chunks is een opbouw van belang. Begin met eenvoudige chunks, zoals ‘My name is…’ en ‘This is my…’. Meer complexe chunks zijn: ‘A lot of’, ‘I don’t know if…’ en ‘Would you like…..?’. Bij zowel eenvoudige als complexe chunks is de oefening belangrijk voor de automatisering.

Tijdens het oefenen in de klas zijn de leerlingen veelal onderling met elkaar in gesprek. Waarschijnlijk vaak in duo’s, maar eventueel ook in kleine groepjes. Op zulke momenten is het lastig om de bijdrage en het niveau van de leerlingen te controleren. Henrieke geeft aan dat je vertrouwen mag hebben in het taalleerproces en leerlingen niet continu hoeft te controleren. Door bijvoorbeeld bij een aantal duo’s of groepjes gericht te luisteren, krijg je toch een indruk van het niveau.

Differentiatie

Hoe ga je om met verschillende niveaus bij het aanleren van chunks? Differentiatie is op veel basisscholen gewenst omdat de verschillen in taalbeheersing van het Engels erg groot zijn. Bij het aanleren van een chunk kan op drie niveaus worden gedifferentieerd. Hieronder volgt een voorbeeld van het thema familie met de chunk: ‘This is my…’. De leerkracht heeft deze woordcombinatie al met meerdere voorbeelden gemodeld en hij staat op het bord geschreven.

Niveau 1

Deze leerlingen oefenen de chunk door de voorbeelden van de leerkracht te herhalen. Ze kijken naar de woordcombinatie op het bord om de chunk te herinneren. Eventueel kunnen deze leerlingen nog gebruik maken van flashcards om de chunk af te maken. Bijvoorbeeld: ‘This is my dad’.

Niveau 2

Deze leerlingen maken nog gebruik van het bord om zich de chunk te herinneren, maar kunnen de chunk ook toepassen bij familieleden die de leerkracht niet heeft voorgedaan. Bijvoorbeeld: ‘This is my grandpa’, als de leerkracht die flashcard laat zien.

Niveau 3

Deze leerlingen oefenen de chunk zonder naar het bord te kijken. Tevens passen zij andere familieleden toe die niet door de leerkracht zijn voorgedaan.

Succes verzekerd

Wanneer je als leerkracht een effectieve les geeft, doen zowel jij als je leerlingen succeservaringen op. Succeservaringen voor de leerkracht zijn ook belangrijk, want niet iedere leerkracht heeft vertrouwen in zijn eigen kunnen. Mocht je nog behoefte hebben aan een steuntje in de rug, dan geeft Henrieke van Schothorst graag een training. Ga voor meer informatie naar exploringenglish.nl.

Let’s talk!